སྤྱིར་བཏང་ ཆང་གི་སྦངམ་དང་ཡང་ཅིན་ རླུངམ་བསྐོལ་ཏེ་ དེའི་རླངམ་ལས་བཏོན་སྲོལ་ཡོད་པའི་ཨ་རག་འདི་ སེངྒེ་རྣམ་རྒྱལ། ༡༩༩༨ ཤོག་གྲངས་ ༥༤) “དབུས་ཤར་གྱི་ཨ་རག་གི་འབྱུང་རབས་འདི་ དུས་རབས་བཅུ་པ་ཡན་ཆད་ཡོདཔ་སྦེ་ བཤད་དེ་འདུག ཨ་རག་བཙག་ཐངས་འདི་ དུས་རབས་བཅུ་པའི་ ལོ་བར་མཚམས་ཅིག་ལུ་ དབུས་ཕྱོགས་ཨ་རབ་ཀྱི་རྫས་ཁམས་སྤྱོད་མིའི་ ཨཱལ་བུ་ཀ་སེམ་གྱིས་ འགོ་ཐོག་ལག་ལེན་འཐབ་ཅི་ཟེར་ཨིན་མས།” ཟེར་བཀོད་དེ་ཡོད་རུང་ ཨེཕ་ཨར་ཨཱལ་ཅིན་གྱི་བྲིས་ཡོད་པའི་ India: The Ancient Home of Distillation གི་རྩོམ་ཤོག་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ རླངམ་བཙག་པའི་ཆང་གི་འཐོན་སྐྱེད་བཏོན་ནིའི་རིག་རྩལ་འདི་ འགོ་ཐོག་ ཡི་ཤུའི་དུས་རབས་མ་ཐོན་པའི་གོང་ལས་ གིརིཀ་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་མི་ ཨེ་ལེཀསི་ཛེན་ཌིརིཡ་གིས་ གསར་བཏོད་འབད་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ རིག་རྩལ་འདི་ཤུལ་ལས་ དབུས་ཕྱོགས་ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཨ་རཱབ་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ནང་ལུ་ གཙོ་བོ་ མར་ཁུ་བཏོན་ནིའི་དོན་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་སྲོལ་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་གི་རྟིང་མར་ དུས་རབས་ ༡༢ འཚམས་ལུ་ ནུབ་ཕྱོགས་ཡུ་རོབ་ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱབ་ཁབ་ཚུ་ནང་ རིག་རྩལ་དེ་དར་སྟེ་ ཨ་རག་གི་རིགས་མ་འདྲཝ་ཚུ་བཏོན་སྲོལ་དང་ དེ་ལས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ ཨཕ་རི་ཀ་དང་ཨེ་མི་རི་ཀའི་ལུང་ཕྱོགས་ཚུ་ནང་དང་ ཨེ་ཤི་ཡ་ལུང་ཕྱོགས་ཆ་མཉམ་ནང་དར་ཁྱབ་སོང་ཡོདཔ་སྦེ་བཀོད་དེ་འདུག། ཨིན་རུང་ རྒྱལ་ཁབ་རང་སོའི་གནམ་གཤིས་དང་ སྐྱེ་ལྡན་རིགས་སྣའི་འཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ ཨ་རག་གི་རིགས་མ་འདྲཝ་བཏོན་ནིའི་རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་ འབྲུ་སྣ། ཤིང་འབྲས་ གླི། ཁམ། དགུན་འབྲུམ། བྲམ་ཟེ། དེ་ལས་ གུན་ཆ། ཏ་ལའི་ཤིང་གི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ རླངམ་བཙག་སྟེ་བཏོན་སྲོལ་ཡོདཔ་སྦེ་ ཇེམསི་མེཀ་ཧིའུ་གི་ intoxicating Nectars of Plenty: Reflections on Wine and Other Drinks in Ancient South Asia དང་ ཀལའུ་ཌིཡ་དང་ བཱརཡེན་ནོ་ཊ་རིསིས། དེ་ལས་ མཱར་ཀོ་ ཨེན་རི་ཀོ་གསུམ་གྱི་ཞུ་དག་རྐྱབ་ཡོད་པའི་ Wine Cultures: Gandhãra and Beyond གི་རྩོམ་ཤོག་ནང་ལུ་བཀོད་དེ་འདུག། དེ་མ་ཚད་ ལྷོ་ཕྱོགས་ཨེ་ཀི་ཡའི་ལུང་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ནང་གི་ ཨ་རག་བཟོ་སྲོལ་འདི་ རྒྱ་ནག་གི་ལུགས་སུ་འཚམས་འབད་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཨ་རག་བཟོ་ནིའི་རྒྱུ་ཐེབས་ བེ་ཏ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ཡང་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་སྦེ་ https://spiritsanddistilling.com/dictionary/id/acref-9780199311132-e-747/ གི་ཡོངས་འབྲེལ་རྩོམ་ཤོག་ནང་བཀོད་དེ་འདུག། གོང་གསལ་ འབྱུང་ཁུངས་ལོ་རྒྱུས་དང་ཞིབ་འཇུག་འབད་ཡོད་མི་ཚུ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ཨ་རག་བཟོ་སྲོལ་འདི་གནའ་བོའི་ལུགས་སྲོལ་ཅིག་མེན་པར་ ཁྱིམ་ཚང་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ནང་འབྲུག་མི་ ཚོང་རྐྱབ་མི་དང་གནས་བསྐོརཔ་ཚུ་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་འབག་འོང་པའི་སྲོལ་ཅིག་ཨིནམ་ ཨ་རག་བཟོ་ནིའི་རྒྱུ། ཐབ་ཆས། མིང་གནས་དང་བྱ་རིམ་ཧ་ལམ་གཅིག་མཚུངས་ཡོད་མི་ལུ་བལྟཝ་ད་ཤེས་ཚུགསཔ་ཨིན་རུང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིག་པ་ཁ་སྐོང་དང་ ཆོས་ཕྱོགས་དང་འཇིག་རྟེན་ལུགས་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཐངས་ཚུ་ རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་མ་འདྲཝ་འབད་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ལས་ འབྲུག་པའི་ཨ་རག་གི་འཐོན་སྐྱེད་ལོགས་སུ་ཅིག་སྦེ་ བརྩི་འཇོགས་འབད་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། མིང་གནས། ཨ་རག་ཟེར་བའི་ཆང་གི་མིང་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་རྐྱངམ་གཅིག་ལག་ལེན་འཐབ་སྲོལ་ཡོདཔ་མེན་པར་ གོང་གསལ་ ཆང་དེ་འགོ་ཐོག་བྱུང་སའི་ས་གནས་ དབུས་ཕྱོགས་ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཨ་རཱབ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ ཐ་སྙད་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ ཁོང་གི་ཁ་སྐད་ནང་ལུ་ རླངམ་ལས་བཙག་པའི་ཆང་ངར་ལུ་གོཝ་ཨིནམ་ལས་ དེ་གིས་ ཆང་ངར་ རྒྱུ་ག་བཟུམ་ལས་བཟོ་རུང་ འཐོན་སྐྱེད་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ མོ་རོ་ཀོ་རྒྱལ་ཁབ་ལས་སོག་པོ། དེ་ལས་ རྒྱ་གར་ལས་ཨིན་དོནི་ཤིཡ་ཚུ་ནང་ལུ་ ཚོང་སྒྱུར་གྱི་འབྲེལ་བ་ལས་བརྟེན་ ཐ་སྙད་གཅིག་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་སྲོལ་བྱུང་ཡོདཔ་དང་ ལྷོ་ཕྱོགས་ཨེ་ཤི་ཡ་ལུང་ཕྱོགས་ནང་ལུ་ལྷོད་པའི་སྐབས་ ཨ་རག་གི་གོ་བ་འདི་ དུམ་གྲ་ཅིག་ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ རྔུལ་ནག། ཤིང་ནང་གི་ཆུ། བཅུད་དང་ཡང་ཅིན་ ཆང་ངར་ལུ་གོཝ་ཨིནམ་ https://spiritsanddistilling.com/dictionary/id/acref-9780199311132-e-1035/ གི་ཡོངས་འབྲེལ་རྩོམ་ཤོག་ནང་བཀོད་དེ་འདུག། དེ་གི་ཁ་སྐོང་ལུ་ སོག་པོའི་མི་ཚུ་གིས་ ཨར་ཁི། བལ་པོ་ནེ་པཱལ་གྱིས་རག་ཤི། བུལ་གེ་རི་ཡའི་མི་ཚུ་གིས་ ར་ཀིན་ཡ་དང་ད་ལྟོ་འབད་བ་ཅིན་ ར་ཀི་ཡ་ཟེར་ རྗོད་ཚིག་ ཀི། ཁི། ཤི་གི་ཁྱད་པར་བཟོ་སླབ་སྲོལ་ཡོདཔ་དང་ ཨི་རག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ ཨ་རག དེ་ལས་ རྒྱ་ཁར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གོ་བ་མངའ་སྡེའི་མི་ཚུ་གིས་ ཤིང་ཏ་ལའི་ཆུ་གིས་བཟོ་མི་ཆང་ལུ་ ཨོ་ར་ཀ ཕི་ལི་པིནིསི་གིས་ ཨ་རག་དང་མཇུག་ར་ ཨིསི་པེ་ནིཤི་ཚུ་གིས་ཡང་ཧ་ལམ་འདྲ་སུ་སྦེ་ ཨ་རག་ཀུའིན་ཟེར་སླབ་སྲོལ་ཡོད་མི་ཚུ་ དབྱིན་སྐད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ནང་སྤྱི་ལོ་ ༡༦༠༠ འཚམས་ལུ་ ཨ་རག་ཟེར་མིང་གནས་གསརཔ་བཙུགས་ཡོདཔ་སྦེ་བཀོད་དེ་འདུག། དེ་འབད་ནི་དེ་གིས་ ཨ་རག་ཟེར་བའི་མིང་གནས་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆང་གི་མིང་གནས་ ངོ་མ་ཅིག་མེནམ་དང་ མིང་གནས་འདི་རླངམ་ལས་བརྟེན་པའི་ཆང་ངར་བཏོན་ནིའི་སྲོལ་དར་ཡོད་པའི་ རྒྱལ་ཁབ་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་ ཐ་སྙད་ཅིག་ཨིནམ་མཁྱེན་དགོཔ་གལ་ཆེ་ཟེར་ཞུ་ནི། དེ་ལས་ མིང་གནས་བརྗོད་ཐངས་ཀྱི་ཐད་ལུ་ ཡིག་སྡེབ་བྲི་བའི་སྐབས་ ཨ་རག་ཟེར་ཅོག་ཐདཔ་སྦེ་བྲིས་སྲོལ་ཡོད་རུང་ ཁ་ལས་སླབ་པའི་སྐབས་ རག་གི་རྗེས་འཇུག་མེདཔ་སྦེ་ ཨ་ར་ཟེར་སླབ་སྲོལ་ཡོདཔ་འདི་རྫོང་ཁའི་ངག་གཤིས་ ཐུན་མིན་ཅིག་ཨིན། ཨིན་རུང་ ཤར་ཕྱོགས་ཀུར་སྟོད་ཁ་ཐུག་དང་ དེ་ལས་གཞན་ཡང་ བུམ་ཐང་དང་ཚངས་ལ་རྐྱབ་མི་ལ་ལུ་གིས་ གསེར་སྐྱེམས་བདུད་རྩི་ལས་རྟ་དྲངས་ཏེ་ ཡུལ་གོང་མ་ལུ་མཆོད་པའི་གཏུང་བྱའི་བྱེ་བྲག་ཅིག་འབདཝ་ལས་ ཞེ་ས་སྦེ་ སྐྱེམས་ཟེར་ཞུ་སྲོལ་ཡོདཔ་བཞིན་དུ་ དོ་རུང་ མིང་གནས་གཞན་ཆབས་ཆུ་ཟེར་ཡང་སླབ་སྲོལ་ཡོད་མི་ཚུ་ གཡུས་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ དེ་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་པ་ཅིན་ འབྲུག་པའི་ངག་གཤིས་དང་མིང་གནས་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ནི་ཨིན་པའི་ ཞིབ་འཚོལ་པ་རང་རྐྱང་གི་རེེ་འདོད་ཨིན། འབྲུག་ལུགས་ཀྱི་ཨ་རག་བཟོ་སྲོལ། ཨ་རག་བཟོ་སྲོལ་འདི་ རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ སྤྱི་ལོ་ ༡༢༨༠ འཚམས་ལས་དར་ཏེ་ དུས་རབས་ ༡༧ འཚམས་ལུ་ རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་ལས་ཆང་ངར་བཏོན་ཏེ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་གནས་ཐདམ་ཐད་ཁར་དང་ ལུང་ཕྱོགས་གཞན་མི་ཚུ་ནང་ལས་ཕར་ཚོང་སྒྱུར་འཐབ་པའི་སྐབས་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚོང་པ། གནས་བསྐོརཔ། སྲིད་དོན་པ་ཚུ་གིས་ཨ་རག་བཟོ་ནིའི་རིག་རྩལ་མཐོང་སྟེ་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་དར་ཁྱབ་གཏང་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་འབད་ཚུགས་པས། དེ་འབདཝ་ལས་ ཨ་རག་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཚུ་ ཆོས་འབྱུང་། རྒྱལ་རབས། རྣམ་ཐར་ཚུ་ནང་བཀོད་དེ་མིན་འདུག། དེ་གི་སྔ་གོང་ལུ་ཨ་རག་སྤྱོད་སྲོལ་མེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཚུ་ཡང་ དུས་རབས་ ༡༥ པའི་ནང་ལུ་བྱོན་མི་ ཆོས་རྗེ་འབྲུག་པ་ཀུན་ལེགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་མཐོང་ཐོས་འཛུམ་ཤོར་དད་པས་གྲོལ་བ། ཤོག་གྲངས་ ༡༣ གྱི་ནང་ལུ་ ‘སུམ་ཆང་གར་དྲགས་ལྷོ་ལུ་ཡོད། །’ ལྷོ་ལུ་ཡོད་ཟེར་མ་གཏོགས་ ཨ་རག་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་ཐོན་ནང་མེདཔ་དང་ དེ་བཟུམ་སྦེ་ པད་གླིང་རྣམ་ཐར་འོད་ཟེར་ཀུན་མཛེས་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། ཤོག་གྲངས་ ༡༡༢ ནང་ལུ་ཡང་ ‘ཡོན་དབག་གཅིག་གིས་དཔོན་སློབ་རྣམས་ལ་ཟངས་མོ་ཆེ་ཞིག་ཆང་གིས་བཀང་ནས།’ ཟེར་ ཆང་སྤྱི་མིང་སྦེ་བཀོད་དེ་འདུག། དེ་མ་ཚད་ འབྲུག་གི་སྡེ་སྲིད་ཁྲི་རབས་ ༤༨ པ་ མི་རྗེ་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐུ་རིང་ལུ་ དབང་འདུས་ཕོ་བྲང་རྫོང་དཔོན་ ཨང་འབྲུག་ཉི་མའི་གཟིམ་དཔོན་ པདྨའི་ཚེ་དབང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་སྒྱུར་བའི་བློ་ཟེ་ནང་ “ཆང་སུམ་ཆང་ཁག་མོའི་བདུད་རྩི་འདི། །གླང་མ་ཧེའི་རྭ་བར་འདེགས་ཏེ་གིས། །ཕོ་དཔའ་བོའི་ལམ་མཇུག་རྐྱབས་སྨ་རེད། །”ཟེར་ ཡོད་མི་འདི་མ་གཏོགས་ དེ་གི་ཧེ་མ་ལུ་སྤྱི་མིང་ ཆང་འདི་ར་ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ གཡུས་ལུགས་ཆང་གི་རིགས་གཞན་ སུམ་ཆང་། སྦང་ཆང་། སིང་ཆང་ཚུ་ཡང་ཁ་རྒྱུན་ནང་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་སྡོད་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་ཚུགས་པས། ཨིན་རུང་ སེངྒེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བྲིས་པའི་ འབྲུག་གི་དངོས་མེད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ ཨ་རག་གི་ལམ་སྲོལ། རྩོམ་བྲིས་ཤོག་གྲངས་ ༥༨ ཀྱི་ནང་ “བཤད་ཚུལ་ཅིག་ལས་འབད་བ་ཅིན་ ཧེ་མ་འབྲུག་གི་བླ་ཆེན་དམ་པ་ བླམ་ཆོས་རྗེ་འབྲུག་པ་ ཀུན་ལེགས་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་ཏེ་ འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་དོན་མཛད་དེ་ ཕར་ཚུར་བྱོན་པའི་སྐབས་ལུ་ཡང་ མི་ཚུ་གིས་ ཆང་དང་འབྲེལ་བ་སྦོམ་སྦེ་ར་ འཐབ་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ བླམ་ལུ་གཡུས་ཁའི་བུམོ་ཚུ་གིས་ཆང་ དྲངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ བླམ་ག་ཏེ་བཞུགས ས་ལུ་ ཆང་གི་འབྱོར་པ་ ག་ནི་བ་ འབོལ་ཏོག་ཏོ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཚུ་ལུ་བལྟ་བ་ཅིན་ འབྲུག་ལུ་ཆང་འདི་ དུས་རབས་ ༡༥ པའི་ནང་ལས་ར་ཡོངས་ཁྱབ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་ཡང་ ཞབས་ཁྲའི་ཚིག་ཚུ་ཡང་ཞིམ་ནི་ཨ་རག་ཞིམ་པས། སྦང་ཆང་ལས་ཀྱིས་འཁོར་སོང་། ཟེར་ ཨ་རག་གི་སྐོར་ལས་ཞབས་ཁྲའི་ཚིག་ནང་ལུ་ཡང་ བཙུགས་ཏེ་ཡོདཔ་ལས་ འབྲུག་ལུ་ཨ་རག་འདི་ དགའ་སྐྱིད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་དོན་ལུ་ རྒྱ་ཆེ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ཧེ་མ་ལས་ ལག་ལེན་འཐབ་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།” ཟེར་བཀོད་དེ་ཡོད་རུང་ གླུ་ཚིག་དེ་དུས་ཚོད་དང་བརྩམས་པ་པོ་ག་ཨིན་ན་ ཤེས་ཚུགས་པ་ཅིན་ དུས་ཚིགས་དེ་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་ཚུགས་ནིའི་གོ་སྐབས་འདུག། ཨ་རག་གི་རྒྱུ། སྤྱིར་བཏང་ ཆང་ངར་དང་གཞན་ཡང་རླངམ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ ཆང་བཟོ་སྲོལ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ནང་ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁ་མཐོ་དམན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་རིགས་སྣའི་འཐོན་སྐྱེད་དང་འཁྲིལ་ ལོ་ཐོག་འབྲུ་སྣའི་བྱེ་བྲག་དང་ཤིང་འབྲས། དེ་ལས་ ཤིང་གི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚུ་ ཆང་གི་རྒྱུ་སྦེ་སྤྱོད་སྲོལ་ཡོདཔ་བཞིན་དུ་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ཨིན་པ་ཅིན་ གནམ་གཤིས་ལུ་བརྟེན་ས་མཐོ་དམན་ཚུ་ནང་ གཞི་བཅགས་པའི་གཡུས་ཚན་ཚུ་གིས་ཨ་རག་བཟོ་ན་ནིའི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ འབྲུ་སྣའི་རིགས་རྐྱངམ་གཅིག་ལག་ལེན་འཐབ་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཡང་ ས་ཁ་མཐོ་བའི་གཡུས་ཚན་ཚུ་ནང་ ལོ་ཐོག་གཙོ་བོ་ བྱོཝ་དང་ཀར་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་སྲོལ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ལས་དུམ་གྲ་ཅིག་ཁ་དམའ་སུ་དང་དྲོད་ས་ཚུ་ནང་ གེ་རེད། ནག མོནམ་བྱཱ། གེ་ཛ། རེད། ཆུམ་དང་ཕྱེ་མ་ཚུ་འབོར་ཆེ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་སྤྱོད་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། ཆང་བཙོ་ནིའི་དོན་ལུ་ གེ་ཛ་བཟུམ་འབད་བ་ཅིན་ ཁ་རང་སྦོམ་སུ་སྦེ་འཐག་སྟེ་ལག་ལེན་འཐབ་སྲོལ་དང་ གཞན་མི་ཚུ་མ་འཐག་པར་ག་ཨིནམ་སྦེ་བཙོ་ཞིན་ན་ དེ་གུར་ ཕབས་གཏའ་བླུགས། ཆང་ལོང་པའི་བསྒང་ལས་ ཆང་གི་རྒྱ་ཛི་ལ་སོགས་པའི་ཧོད་ཚུ་ནང་བླུགས་ཏེ་ ཁབ་ཏོ་སྒྲིང་སྒྲིང་སྦེ་བཅད་དེ་བཞག་དགོ་པའི་ཁར་ མལ་ཆ་ལ་སོགས་པའི་གོ་ལ་ཚུ་གིས་སྤུར་ཏེ་བཞག་ནི་དང་ ཡང་ཅིན་ མེའི་དྲོད་ཡོད་སར་བཞག་སྟེ་ ཆང་གི་ངར་བཏག་བཅུག་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། ད་རེས་ནངས་པ་ ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རིག་པ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ཤིང་འབྲས་ ཨེ་པཱལ་དང་གླི། ཁམ་དང་ཅུ་ལི་ཚུ་ལས་བཟོ་བའི་ ཆང་ངར་མ་འདྲཝ་ཡང་ཐོབ་ཚུགསཔ་ཨིན་རུང་ རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནང་བཟུམ་སྦེ་ ཤིང་གི་ཁུ་བ་བཙག་པའི་ཆང་ངར་བཏོན་སྲོལ་མེདཔ་ཨིན། འཐོན་སྐྱེད་སྤུས་ཚད་སྣ་ཚོགས། ཨ་རག་བཟོ་མི་ཚུ་གི་བློ་འདོད་དང་ བར་སྐབས་རེ་ ལུང་པའི་སྲོལ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ཨ་རག་གི་སྤུས་ཚད་ཡང་ འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་སྦེ་ཐོན་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨ་རག་གི་སྤུས་ཚད་ལུ་དཔྱད་པ་ཅིན་ ཨ་རག་ངར་དྲགས། ཨ་རག་འཇམ་སུ། ངར་འཇམ་གྱི་སྤུས་ཚད་ག་དེ་སྦེ་ཨིན་རུང་ ཙནྡན་དམརམོ་བླུགས་མི་ཨ་རག་དང་ དེ་ལས་ ཨོམ་བླུགས་པའི་ཨ་རག་ཟེར་ གཡུས་ལུགས་ཀྱི་འཐོན་སྐྱེད་སོ་སོ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། - ཨ་རག་ངར་དྲགས་འདི་ ཨ་རག་བཟོ་བའི་སྐབས་ཁ་ཟངས་ཀྱི་ཆུ་ཐེངས་ གསུམ་དང་བཞི་གང་རུང་སྦེ་སོར་སྟེ་ ཨ་རག་བཏོན་ཡི་ར་ མ་ཟངས་ནང་གི་ཆང་གི་ཨམ་ཡང་སོར་ཏེ་ ཆུ་ཐེངས་ཉུང་མཐའ་གི་སྒོ་ལས་བཏོན་པ་ཅིན་ སྤུས་ཚད་ངར་དྲགས་སྦེ་ མཚན་རིག་ཐོག་ལུ་བཟི་ཚད་ volume% གུར་ཕབས་པ་ཅིན་ ཧ་ལམ་ ༣༥ དང་ ༤༠ གི་བར་ན་ཐོནམ་ཨིན། - ཨ་རག་འཇམ་སུ་འཚམས་འདི་ གོང་གསལ་ཁ་ཟངས་ཀྱི་ཆུ་ཐེངས་ ༥ དང་ ༦ སྦེ་ བཏོན་མི་ཨ་རག་བཟུམ་ཨིནམ་དང་ སྤུས་ཚད་ངར་དྲགས་ཀྱི་བཟི་ཚད་ཡང་ volume% ༡༥ དང་ ༢༥ གི་བར་ན་ཐོནམ་ཨིན། - ཙནྡན་དམརམོ་བླུགས་མི་ཨ་རག་འདི་ ངར་འཇམ་གྱི་སྤུས་ཚད་ག་དེ་སྦེ་ཨིན་རུང་ བལྟཝ་ད་ཙནྡན་དམརཔོ་གི་མདོག་སྦེ་མཐོངམ་ཨིནམ་དང་ ཨ་རག་དེ་ རྡིག་ཤོས་ཅིག་སྦེ་བརྩིཝ་ཨིན། བཟོ་ཐངས་ཡང་ ནང་རྫ་མ་ཟངས་ནང་བཙུགས་པའི་སྐབས་ ཙནྡན་དམརཔོ་ཤིང་གི་གཟེར་ཆུང་ཅིག་བླུགས་ཏེ་ དེ་ནང་ ཨ་རག་བཏོན་པའི་སྐབས་ དྲོད་ཀྱིས་ཙནྡན་གྱི་བཀྱག་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོནམ་ཨིན། འཐོན་སྐྱེད་འདི་ གཡུས་ཚན་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ལག་ལེན་འཐབ་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། - ཨོམ་བླུགས་པའི་ཨ་རག་འདི་ཡང་ ངར་འཇམ་གྱི་སྤུས་ཚད་ལུ་མ་བལྟ་བར་ ཨ་ར་བཟོ་བའི་སྐབས་ ནང་རྫ་ནང་ཙནྡན་དམརཔོ་གི་གཟེར་བླུགས་དོ་བཟུམ་སྦེ་ ནོར་གྱི་ནོར་དུམ་གྲ་ཅིག་བླུགས་ཏེ་བཟོ་མི་འདི་ ཤར་ཕྱོགས་དུང་སམ་རྡོ་གསུམ་གྱི་ དམིགས་བསལ་གྱི་གཡུས་ལུགས་ཅིག་ཨིན་མས། - ཉ་བླུགས་པའི་ཨ་རག་འདི་ཡང་ དམིགས་བསལ་འབད་ ཤར་ཕྱོགས་དུང་སམ་རྡོ་གསུམ་གྱི་གཡུས་ཚན་ཚུ་གི་ནང་ལས་ མི་ཀུ་རིའི་གཡུས་ཚན་གྱི་ཨ་རག་བཟོ་ཐངས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཅིག་ཨིན་མས། འདི་ཡང་ ཨ་ར་བཟོ་བའི་སྐབས་ ནང་རྫ་ནང་ལུ་ཉ་གློགཔོ་ཚུ་ཤུབས་ཏེ་ ནང་གི་སྒྱུ་མ་ནང་ཁྲོལ་ཚུ་བཏོན་གཏང་། གཙང་སྦྲག་དང་ལྡནམ་སྦེ་ཆུ་འཁྱུ་སྟེ་ ནང་རྫ་ནང་བླུགས་ཏེ་ཨ་རག་བཏོནམ་ཨིན་མས། ཨ་རག་ཆུ་ཐེངས་རང་གི་བློ་འདོད་དང་འཁྲིལ་སོར་ཏེ་ རིམ་གྱིས་ནང་རྫའི་ཨ་རག་བཏོན་པའི་སྐབས་ ཉ་དེ་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་འཚོགས་དོ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ལས་ ཉའི་རྩང་ཚུ་བཏོན་བཀོ་གཏང་བའི་ཤུལ་ལུ་ ཨ་རག་དེ་ཇ་ཕྲུག་ལག་ལེན་འཐབ་ཏེ་ ཉ་ཤ་དེ་ཨ་རག་དང་མཉམ་གཅིག་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་རྡུར་ཏེ་བཟོ་མི་འདི་ ཨ་རག་རྡིག་རྡིགམ་ཅིག་སྦེ་བརྩི་འཇོག་འབདཝ་ཨིན་མས།