བསྡུད་ཟ་ཟེར་མི་འདི་ བོན་པོའི་གསོལ་མཆོད་ཅིག་ཨིན། འདི་ཡང་ པདྨ་དགའ་ཚལ་རྫོང་ཁག གཡུ་རུང་རྒེད་འོག་གི་ནང་ལུ་ གཡུས་ཚན་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ དུས་སྟོན་བརྩི་སྲོལ་ཡོད་པའི་ གནའ་བོའི་ལུགས་སྲོལ་ཅིག་ཨིན་རུང་ གསོལ་མཆོད་དེ་ནང་ལུ་ སེམས་ཅན་བསད་དེ་ དམར་མཆོད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ གསོལ་མཆོད་ཅིག་འབདཝ་ལས་ མི་ཚུ་གིས་ནང་ཆོས་ལུ་ དད་པ་ཤུགས་ཡོད་མི་ལས་དང་ སེམས་ཅན་ཚུ་ལུ་ཕ་མའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་དང་ དེ་མ་ཚད་ དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་ཚུ་ལུ་ བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་སྦེ་ ཧ་གོཝ་ལས་གནའ་བོའི་ལུགས་ཀྱི་ བོན་ནག་དང་འབྲེལ་བའི་གསོལ་མཆོད་འདི་ ཤོལ་བཞག་སྟེ་ལོ་ངོ་ བཅུ་ཕྲག་དྲུག་དང་བདུན་ལྷག་ཙམ་ཅིག་ཡར་སོ་ནུག། དུས་སྟོན་དེ་གི་རྒྱབ་ཁུངས་དང་ འབད་ཐངས་བཅའ་ཐངས་ཀྱི་བྱ་རིམ་ཚུ་ ཡིག་ཐོག་ལུ་ག་ནི་ཡང་བཀོད་དེ་མེད་པའི་གུར་ གཡུས་ཁའི་མི་ དེ་བསྒང་གི་རྒས་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མི་ སློབ་དཔོན་ཀ་པའེ་ཟེར་མི་འདི་ གསོལ་མཆོད་འདི་གི་སྐོར་ལས་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་མི་ཅིག་དང་ དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་མི་ ཁོ་ར་རྐྱངམ་གཅིག་ར་ཨིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག།

ད་ལྟོ་ཡོད་མི་ རྒས་ཤོས་ཚུ་གིས་ གོང་གསལ་སློབ་དཔོན་ཀ་པའེ་ཟེར་མི་གིས་ གསུངས་མི་དང་འཁྲིལ་ཏེ་སླབ་མི་ནང་ བསྡུ་ཟ་ཟེར་བའི་དམང་གི་གསོལ་མཆོད་རིམ་གྲོ་འདི་ བོན་ནག་དང་འབྲེལ་བའི་ གསོལ་མཆོད་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ ཧེ་མ་འབད་བ་ཅིན་ དུས་སྟོན་འདི་ལོ་ཨ་རྟག་ར་ རང་ཟླ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པའི་ནང་ལུ་ གཡུ་རུང་རྒེད་འོག་གི་གཡུས་ཚན་སྤྱི་འོག་ གཡུ་རུང་། མཁོ་མི་ནང་། ཐུང་མགོ། ལྷ་འུང་། དེ་ལས་ ཕྱི་མུང་ཚུ་ནང་ལུ་འགོ་འདྲེན་འཐབ་སྲོལ་འདུག། འདི་ཡང་ གཡུས་སྒོ་ཚུ་ མཐའ་ཟུར་གྱི་གཡུས་ཚན་ཙང་ཙ་འབདཝ་ལས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དར་ཁྱབ་ཆེནམོ་ཅིག་མེད། དེ་ལས་ འཚོ་བ་ཡང་སོ་ནམ་དང་སྒོ་ནོར། དེ་ལས་ རི་ཁའི་འཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ སྡོད་མི་ཅིག་འབདཝ་ལས་ ཕ་མེས་ཀྱི་སྲོལ་གཏོད་པའི་བོན་པོའི་ཆོས་ལུ་ དད་པ་དང་ཡིད་ཆེས་སྐྱེད་སྡོད་མི་ཅིག་ཨིན་མས། གོང་གསལ་ གཡུ་རུང་། མཁོ་མི་ནང་། ཐུང་མགོ་མི་སེར་ཚུ་གིས་ ལྷ་འུང་གཡུས་ཚན་ནང་གི་ ཨ་རི་ནང་ལུ་སྤུངས་འཛོམས་འབད་དེ་ ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ཚུ་དང་། སྐྱེས་ལྷ། དགྲ་ལྷ། ཕོ་ལྷ་ཚུ་ལུ་ བདུན་ཕྲག་གཅིག་གི་རིང་ལུ་ གསོལ་མཆོད་ཀྱི་དུས་སྟོན་བརྩི་སྲུང་ཞུ་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།

ག་ལས་བསྐོར་རུང་ བསྡུད་ཟའི་མིང་གནས་འདི་ཡང་ གསོལ་མཆོད་ཀྱི་སྐབས་ལུ་ གོང་གསལ་རང་སོའི་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ཚུ་ལུ་ ཕུའི་ནགས་ཚལ་དང་ མདའི་གཙང་ཆབ་ཚུ་ནང་ལས་ དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་ཚུ་དང་ ཉ་དང་བྱའི་རིགས་ཚུ་བཟུང་ བསྡུ་སྒྱོམ་འབད་དེ་ ལྷ་ལུ་དམར་མཆོད་ཞལ་ཟས་ཚོགས་སྦེ་ ཕུལ་ནིའི་དུས་སྟོན་ཅིག་འབདཝ་ལས་ གསོལ་མཆོད་ཀྱི་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཡང་ སེམས་ཅན་ཚུ་བསྡུད་དེ་ མཆོད་པའི་ཟས་སྦེ་ཕུལ་ནིའི་དུས་སྟོན་ལུ་ བསྡུད་ཟ་ཟེར་སླབ་སྲོལ་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན་མས།

ལྷ་གསོལ་དེ་གི་དགོས་ཁུངས་ཡང་ གཡུས་སྒོ་དང་ དེ་ནང་ལུ་གནས་པའི་མི་དང་སྒོ་ནོར་སེམས་ཅན། དེ་ལས་ རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ཚུ་ལུ་ ནད། ཡམས། མུ་གེ་ཚུ་ག་ནི་ཡང་མེད། ནོར་གྱི་གཡང་དང་བུའི་དངོས་གྲུབ་ཚུ་འཐོབ། སྟོན་ཐོག་ཚུ་གི་འབྲས་བུ་ཚུ་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་འོང་བཅུག་ནིའི་དོན་ལུ་ སྨོན་ལམ་བཏབ་ནི་དང་ དེ་གིས་ཡང་མ་ཚད་པར་ ལོ་སྔ་མའི་ནང་ལུ་ བཀྲ་ཤིས་གཡང་ཆགས་པར་བྱུང་མི་ལུ་ བཀའ་དྲིན་གཏང་རག་གི་ཚུལ་ལུ་ གསོལ་མཆོད་ཕུལཝ་ཨིན་མས། དེ་གུར་ གསོལ་མཆོད་དེ་གིས་ མི་སྡེའི་ནང་ལུ་ ཞི་བདེ། དགའ་སྐྱིད་དང་ ཕན་ཚུན་གཅིག་འབྲེལ་དང་གཅིག་སྒྲིག་གི་རྒྱུ་ངོ་མ་ཅིག་ཡང་ དུས་སྟོན་འདི་ཨིནམ་སྦེ་བཤད་ཡོདཔ་ཨིན།

ལྷ་གསོལ་འདི་གི་རྒྱུན་བཟུང་ཐབས་ལམ་ཡང་ དང་ཕུ་ལས་ར་ཁ་རྒྱུན་རྣ་རྒྱུན་ཐོག་ལུ་གནས་ཏེ་འདུག། དེ་གུ་ལུ་ དུས་སྟོན་འདི་ཤོལ་བཞག་སྟེ་ མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་དྲུག་དང་བདུན་ལྷག་ཙམ་ཅིག་འགྱོ་ཡོད་རུང་ གཡུས་མི་རྒས་ཤོས་དག་པ་ཅིག་གིས་ ཧེ་མའི་མི་ཚུ་གིས་ གསོལ་མཆོད་ནང་ལུ་བཅའ་མར་གཏོགས་ཏེ་ སྲོལ་རྒྱུན་བཟུང་ཡོདཔ་མ་ཚད་ སློབ་དཔོན་ཀ་པའེ་ཟེར་མི་འདི་ བོན་པོའི་བརྒྱུད་པ་བཟུང་མི་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ ཁོ་གི་བརྒྱུད་པ་བཟུང་མི་ བོན་པོ་ཡང་ཁོ་རའི་རིགས་རྒྱུད་ལས་ར་ ངོས་འཛིན་འབད་དེ་ཡོད་རུང་ མི་ཚུ་གིས་རང་མོས་ཐོག་ལུ་ གནའ་བོའི་ལུགས་དེ་ ཤོལ་བཞག་ཡོད་པའི་ ལོ་རྒྱུས་གནས་ཚུལ་བསྡུ་ཡོད་མི་འདི་ བཀོད་ཡོདཔ་ཨིན།

འདི་ཡང་ གཡུས་ཚན་ གཡུ་རུང་ མཁོ་མི་ནང་། ཐུང་མགོ་མི་སེར་ཚུ་གིས་ ལྷ་འུང་གཡུས་ཚན་ནང་གི་ ཨ་རི་ནང་ལུ་ རང་ཟླ་ གསུམ་པ་དང་བཞི་པའི་ནང་ གཟའ་སྐར་ལེགས་པའི་ཉིནམོ་ནང་ལུ་ སྤུངས་འཛོམས་འབད་ཞིན་ན་ ཕོ་རྒྱ་རྒས་གཞོན་བར་གསུམ་ཙང་ཙ་སྦེ་ སྡེ་ཚན་ཁག་གསུམ་སྦེ་བཟོ་ཞིན་ན་ སྡེ་ཚན་རང་རང་སོ་སོ་ལུ་ ལཱ་འགན་ཡང་སྤྲོད་དེ་ ཤ་བདའ་ནིའི་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པའི་ཕོ་སྐྱེས་ རྒས་ཤོས་སྡེ་ཚན་དེ་གིས་ མཐོཝ་སྒང་དང་ཕུ་གི་ནགས་ཚལ་ཚུ་གི་ནང་ལས་ རི་དྭགས་སེམས་ཅན་ ཀ་ཤ ཤཝ་དང་ གཞན་ཡང་ཤ་ཟ་བཏུབ་པའི་སེམས་ཅན་སྦོམ་ཚུ་བསད་དེ་ ལྷ་གསོལ་ས་གོ་ནང་ལུ་འབག་འོང་ནི། དེ་བཟུམ་སྦེ་ ལོ་ན་བར་མའི་སྡེ་ཚན་གྱིས་ དམའཝ་གཡུས་ཀྱི་མདའི་གཙང་ཆབ་ཚུ་ནང་ལས་ ཉ་དང་བྱའི་རིགས་ཚུ་བཟུང་ནི། དེ་ལས་ ཨམ་སྲུ་ཚུ་གིས་ འབྲུ་སྣའི་རིགས་ཚུ་བརྔོ་ནི་དང་ ཕྱེ་འཐག་ནི་ལ་སོགས་པའི་ ཁྱིམ་ནང་གི་ལཱ་འགན་ཚུ་འབགཔ་ཨིན་མས།

ཁོང་གཡུས་མི་ཚུ་གིས་བཟུང་། དེ་ལས་བསད་ཡོད་པའི་ སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཚུ་གི་ མགུ་ཏོ་བཏོགས་ཏེ་ གསོལ་མཆོད་ཕུལ་ཚར་བའི་མཐར་ གཟུགས་ཀྱི་ཤ་ཚུ་བོན་པོའི་བཀའ་སློབ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ རི་ཁ་ལུ་བཞག་ནི་དང་ ཡང་ཅིན་ ཤ་རོགསཔ་ཁོངས་ར་ཚུ་ ལོངས་སྤྱོད་སྲོལ་ཡོད་རུང་ གསོལ་མཆོད་ཕུལ་བའི་སྐབས་ལུ་ བཟའ་སྲོལ་མེདཔ་ཨིན་མས། ས་གོ་དེ་ནང་ལུ་ སློབ་དཔོན་ཀ་པའེ་ཟེར་མི་གིས་ ལྷའི་མཆོད་ཁང་ཤིང་སྣ་ཚུ་གིས་བཟོ་ཞིནམ་ལས་ སེམས་ཅན་ཚུ་གི་མགུ་ཏོ་ཚུ་བཏོགས་ཏེ་ མཆོད་པའི་ཟས་སྦེ་བཀྲམ་སྟེ་ གཡུས་མི་ཚུ་གིས་ ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ཟེར་རུང་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་ མེས་མེས་དྭངས་ལིང་དང་ཨ་སྦི་ཇོ་མོ་གཉིས་ལུ་ གསོལ་མཆོད་ཕུལཝ་ཨིན་མས།

དམར་མཆོད་ཀྱི་གསོལ་མཆོད་ཕུལ་ཚར་ཞིནམ་ལས་ དེ་ཁར་འཛོམས་མི་ཕོ་མོ་རྒས་གཞོན་མེད་པར་ མི་གཉིས་གཉིས་འབད་དེ་ ལགཔ་ཕར་ཚུར་ལྷག་པའི་གུར་རྟ་བཞོན་རྐྱབ་སྟེ་ བོན་པོ་གིས་འཁྱིད་དེ་ མཆོད་བཤམས་བསྐོར་ར་རྐྱབ་པའི་སྐབས་ མི་ག་ར་གིས་ ཝ་ཡོ། ཝ་ཡོ། དང་ བཱའེ་བཱའེ་ཟེར་ སྐད་ཤུགས་སྦེ་རྐྱབ་དགོཔ་ཨིན་མས། དེ་ལས་ མི་ཚུ་གི་ཧེམ་ཅུང་ནང་ལུ་ ཀར་ཕྱེ་བླུགས་ཏེ་ཡོད་མི་འདི་ གཅིག་གིས་གཅག་གི་ཁ་ནང་ལུ་ བླུགས་བྱིན་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ མགོ་ཏོ་ལས་འགོ་བཙུགས་ རྐང་པའི་རྩ་བར་ཚུན་ཚོད་གཏོར་ བྱིན་སྲོལ་ཡོད་མི་འདི་ ཕྱེ་མར་གཏོར་བའི་ཚུལ་ཨིནམ་དང་ དེ་གི་དོན་དག་ཡང་ ཚེ་རིངམོ་སྦེ་ མི་ལོ་བརྒྱ་དང་ བརྒྱ་སྦེ་སྡོད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལུ་ མགོ་ཏོ་གི་སྐྱ་དཀརཔོ་བཟོཝ་ཨིན་མས། དེ་གི་སྐབས་ལུ་ དགའ་སྤྲོའི་རྣམ་འགྱུར་དང་ ཚོར་སྣང་མ་གཏོགས་ ཁོང་ཁྲོའི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་བཏོན་མ་ཆོགཔ་ཨིན་མས། དེ་ཁར་འཛོམས་མི་ཚུ་གིས་ར་འབད་རུང་ རང་སོའི་ཁྱིམ་ནང་ལས་ བཟའ་འཐུང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རིགས་ཆ་མཉམ་ར་ བསྡམས་འབག་འོང་སྟེ་ སྦང་ཆང་། སིལ་ཆང་། (སིང་ཆང་།) ཨ་རག་ལས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ བར་ན་བཙུགས་ཏེ་ ཕ་མེས་བསྟེན་པའི་ཡུལ་ལྷ། དགྲ་ལྷ། སྐྱེས་ལྷ། ཕོ་ལྷ། འགོ་བའི་སྲུང་མ་ཚུ་ལུ་ ལོ་དུས་ཀྱི་གསོལ་མཆོད་གཏང་རག་ཕུལ་བའི་ དགའ་སྟོན་དང་སྤྲོ་བ་སྟོནམ་ཨིན་མས།

ཨིན་རུང་བོན་གསོལ་དེ་ལུ་ དད་པ་ཡིད་ཆེས་མེད་པའི་མི་ དཔྱེ་འབད་བ་ཅིན་ ནང་ཆོས་འབད་མི་ཚུ་ གསོལ་མཆོད་ཕུལ་ནིའི་ས་གོ་ནང་ལུ་ འཛུལ་མི་བཅུག་ནིའི་དོན་ལུ་ སྒོ་བསྡོམས་ཏེ་བཞག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། གལ་སྲིད་ མི་ཚུ་གིས་མ་ཤེས་པར་ ས་གོ་ནང་ན་འཛུལ་སོང་པ་ཅིན་ རྟེན་འབྲེལ་མ་ལེགསཔ་དང་ རྟེན་འབྲེལ་འཁྲུགས་སོང་པའི་རྟགས་ཨིནམ་སྦེ་ ཡིད་ཆེས་སྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ དེ་གུ་ལུ་ གཡུས་སྒོ་ནང་ལུ་བྱ་སྟབས་མ་བདེཝ་རེ་འབྱུང་པ་ཅིན་ ཁ་ཉེས་ཚུ་ག་ར་ མི་དེ་ལུ་བཀལ་སྲོལ་ ཡོདཔ་ཨིན་མས། དོ་རུང་ བོན་གསོལ་དེ་གི་སྐབས་ལུ་ མི་ག་གིས་ཡང་ དགེ་བའི་ལཱ་ མ་ཎི་ལ་སོགས་པ་དང་ དུས་རྒྱུན་གྱི་ཁ་ཐུན་ཚུ་ཡང་ གཏང་མི་ཆོགཔ་ཨིན་མས།

མ་གཞི་བསྡུད་ཟའི་གསོལ་མཆོད་ཀྱི་ དང་ཕུ་ཕ་མེས་ཀྱི་སྐབས་ལས་ བརྩི་སྲུང་ཞུ་སྲོལ་ཡོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཅིག་ཨིན་རུང་ དེ་ནང་ལུ་བཅའ་སྒྲིག་གི་སྐབས་ མཆོད་ཟས་ཀྱི་རིགས་དང་ལཱ་དང་བྱ་བ་ཚུ་ཡང་ མི་དགེ་བའི་ལཱ་ཙང་ཙ་འབདཝ་ལས་ གཡུས་མི་གོ་ཤེས་ཉན་ཤེས་ཅན་དང་ བློ་དང་རིག་པ་ལྡན་མི་ཚུ་གིས་ གྲོས་བསྟུན་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་འབད་དེ་ མཐའ་མཇུག་ལུ་སྲོལ་རྒྱུན་དེ་ ཤོལ་བཞག་ནིའི་ཐག་བཅད་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་མ་ཚད་ གཡུས་མི་ཚུ་གིས་ཞུ་བ་ཡང་ དེ་བསྒང་གི་ནང་སྲིད་བློན་པོ་ གཏམ་ཞིང་རྒྱ་གར་མཆོག་ལུ་ཕུལཝ་བཞིན་དུ་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༦ པའི་སྤྱི་ཟླ་ ༡༢ པའི་སྤྱི་ཚེས་ ༡༣ ལུ་ སྲོལ་མཆོད་དེ་ བཀག་དགོ་པའི་བཀའ་རྒྱ་ཐོབ་པའི་ཉིནམ་གཉིས་ཀྱི་ཤུལ་ལུ་ གཡུས་མི་ཆ་མཉམ་བློ་སེམས་གཅིག་མདུན་གྱི་སྒོ་ལས་ སྲོལ་མཆོད་དེ་ཤོལ་བཞག་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་གི་ཤུལ་ལས་ ག་ནི་བ་རྩ་ཆེ་བའི་བླ་མ་རྒྱལ་བ་གོང་མ་ རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་ སྐུ་ཕྲེང་ ༡༦ པ་ རང་འབྱུང་རིག་པའི་རྡོ་རྗེ་ (༡༩༢༤–༡༩༨༡) དང་ སྐྱབས་རྡེ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ་ འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། (༡༩༠༤-༡༩༨༧) དེ་ལས་ སྐྱབས་རྗེ་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ (༡༩༡༠-༡༩༨༨) ཚུ་ལས་ གཡུས་མི་ཚུ་ བཀའ་སྒོ་ཚུ་ཡང་ཞུ་བའུ་ཤུལ་ལུ་ བོན་གསོལ་ཀྱི་རིགས་རྩ་མེདཔ་སྦེ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན་མས།

གཡུ་རུང་རྒེད་འོག་གི་མི་སྡེ་ཚུ་ མང་ཤོས་ར་ སོ་ནམ་དང་སྒོ་ནོར་གྱི་འཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ འཚོ་བ་སྐྱོང་དོ་ཡོདཔ་དང་ དང་ཕུ་འབད་བ་ཅིན་ བོན་ཆོས་ལུ་དད་པ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པའི་ མི་སྡེ་ཅིག་ཨིན་རུང་ བོན་པའི་སློབ་དཔོན་ ཀ་པའེ་ཟེར་མི་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༦ ལུ་ གཤགས་ཞིནམ་ལས་ བོན་ཆོས་ཀྱི་གསོལ་མཆོད་རིགས་མང་ཤོས་ཅིག་ཉམས་སོང་སྟེ་ ད་ལྟོ་བཟུམ་ཅིག་འབད་བ་ཅིན་ མི་སྡེ་ཆ་མཉམ་ར་ ནང་པའི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ཏེ་ བོན་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་ཚུ་ཤོལ་བཞག་སྟེ་ ཉམས་སོང་སྟེ་འདུག།


ཞིབ་འཚོལ་འབད་མི། བསོད་ནམས་བཟང་མོ། གཡུ་རུང་སློབ་གྲྭ་ལྟེ་བ། གཡུ་རུང་རྒེད་འོག། པདྨ་དགའ་ཚལ་རྫོང་ཁག། སྐད་སྒྱུར་ ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ། འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད་དང་ཡིག་ཆས་གཏན་མཛོད།